Συνεντεύξεις – Ο Γιάννης Μητρόπουλος μας…ξεναγεί στον κόσμο ενός εκπληκτικού αθλήματος

Είναι γεγονός ότι κάποιοι αθλητές είναι το σήμα κατατεθέν για τα αθλήματα τα οποία υπηρετούν. Για παράδειγμα ο Πύρρος Δήμας θα είναι πάντα ένα σύμβολο για την ελληνική Άρση Βαρών. Ή για παράδειγμα ο Σάκης Τσακίρης στο δίαθλο, ή ο Βασίλης Κρομμύδας στο τρίαθλο.

Έτσι λοιπόν και ο αιωροπτερσμός έχει το δικό του σύμβολο. Αυτό δεν είναι άλλο από τον Γιάννη Μητρόπουλο, έναν άνθρωπο που εδώ και τρεις δεκαετίες συνεχίζει ακούραστα να δίνει τα πάντα για το άθλημα που αγαπάει τόσο πολύ.

Έχει κατακτήσει τα 14 από τα 27 Πανελλήνια Πρωταθλήματα, ενώ από τα υπόλοιπα εννέα μόλις μια φορά έχει βρεθεί στην τέταρτη θέση. Με 19 συνολικά συμμετοχές σε Παγκόσμια και Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα και άπειρες ώρες πτήσης, είναι αναμφίβολα ο κατάλληλος άνθρωπος για να μιλήσει για τον αιωροπτερισμό στην Ελλάδα.

Από την πλευρά μας, πέρα από το γεγονός ότι είχαμε μια τόσο μεγάλη τιμή να μιλήσουμε με έναν μεγάλο Έλληνα αθλητή, μάθαμε πάρα πολλά πράγματα για ένα άθλημα που αδίκως βρίσκεται στην «αφάνεια». Διαβάστε την παρακάτω συνέντευξη και ανακαλύψτε ένα πραγματικά εντυπωσιακό άθλημα.

Τι ακριβώς είναι ο αιωροπτερισμός;

Βασικά, χρησιμοποιείς μια «συσκευή» η οποία κινείται χωρίς μηχανή. Είναι σαν να βάζει ένας άνθρωπος φτερά και να πετάει. Φυσικά, να πετάξεις με αυτόν τον τρόπο δεν μπορείς γιατί δεν μπορείς να τα κουνήσεις. Άρα λοιπόν για να κερδίσεις ύψος και να εκμεταλλευτείς αυτό το γεγονός πραγματοποιώντας μια απόσταση θα πρέπει να εκμεταλλευτείς τις θερμές μάζες αέρα η οποίες ανεβαίνουν αναλόγως των καιρικών συνθηκών.

Αυτές οι θερμές μάζες ξεκινούν πάντα από τη γη, η γη όπως γνωρίζετε ζεσταίνεται και μαζί με αυτή ζεσταίνεται και ο αέρας και στη συνέχεια αυτή η μάζα διογκώνεται και «ξεκολλάει» από το έδαφος και αρχίζει να ανεβαίνει, καθώς είναι πιο ελαφριά από τον υπόλοιπο αέρα γύρω της.

Φανταστείτε, ότι δημιουργείται μια «στήλη» που ενώνει τη γη με το σύννεφο για παράδειγμα. Στην ουσία ο αιωροπτεριστής βρίσκεται μέσα στη μάζα που ανεβαίνει με μεγάλη ταχύτητα (μπορεί να φτάσει και τα δέκα μέτρα το δευτερόλεπτο). Για να το κάνω πιο κατανοητό, ένας αιωροπτεριστής μπορεί να ανέβει μέσα σε δύο δευτερόλεπτα μια 20όροφη πολυκατοικία! Βέβαια το παράδειγμα που έδωσα πριν από λίγο συμβαίνει πιο σπάνια. Το σύνηθες είναι να ανέβεις 2-3 μέτρα το δευτερόλεπτο.

Ποιες είναι οι καλύτερες συνθήκες για να μπορέσει κάποιος να κάνει αιωροπτερισμό;

Ειδικά στη χώρα μας οι κατάλληλες συνθήκες είναι πάρα πολλές. Μπορεί κάποιος αν θέλει να πετάξει κάθε μέρα. Δεν μπορείς να πετάξεις όταν υπάρχουν καταιγίδες, όταν ο άνεμος κινείται με πάνω από 40χλμ./ώρα που σημαίνει ότι είναι περίπου στα 7-8 μποφόρ. Σε όλες τις υπόλοιπες συνθήκες  μπορείς να πετάξεις και, όπως είπα παραπάνω, ειδικά η Ελλάδα προσφέρεται για πτήσεις όλο το χρόνο.

Ωστόσο, η Ελλάδα έχει ένα μεγάλο μειονέκτημα. Κι αυτό είναι ότι δεν διαθέτει σημεία για να μπορείς να διανύσεις μεγάλες αποστάσεις, επειδή η θάλασσα είναι αρκετά κοντά με τη στεριά. Κι αυτό γιατί η θαλάσσια αύρα που δημιουργείται καταστρέφει τα θερμικά. Μπορείς μεν να πετάς 7-8 ώρες τοπικά, αλλά μέχρι εκεί. Τα μέρη που μπορείς να κάνεις κάποιες συγκεκριμένες αποστάσεις είναι μετρημένα στα δάχτυλα, όπως για παράδειγμα η κεντρική Πελοπόννησος και η οροσειρά της Πίνδου, μέρη που σου επιτρέπουν να κάνεις αποστάσεις των 100χλμ. περίπου.

Ποιες είναι οι χώρες που ενδείκνυνται για τις μεγάλες αποστάσεις;

Τα καλύτερα μέρη είναι η Ισπανία, η Γαλλία και από την Ιταλία το Βόρειο και το Νότιο κομμάτι των Άλπεων.

Εκεί οι πτήσεις μέχρι πού φτάνουν;

Συνήθως δεν ξεπερνούν τα 150-200χλμ. Βέβαια υπάρχουν και τα υπερ-μέρη όπως η Αυστραλία, η Αμερική όπου έχει καταγραφεί πτήση απόστασης 745χλμ., που αποτελεί και το παγκόσμιο ρεκόρ. Είναι σαν να ξεκινήσει κάποιος από το Μαίναλο (Αρκαδία) και να πάει μακρύτερα και από τον Έβρο.

Είναι επικίνδυνο άθλημα;

Θα έλεγα ότι είναι ένα από τα πιο ασφαλή αθλήματα. Από στατιστικές που έχουν γίνει ο αιωροπτερισμός κατατάσσεται στα πιο ακίνδυνα αθλήματα. Ανάλογα με τον κόσμο που ασχολείται και από τα ατυχήματα έχουν γίνει θεωρείται από τα πιο ασφαλή.

Καταλαβαίνετε το σκοπό της ερώτησης. Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται στα 4000μ. είναι κάπως επίφοβο…

Φυσικά και το καταλαβαίνω, αλλά είναι έτσι κατασκευασμένος ο αετός, που ακόμα και να λιποθυμήσει κάποιος στον αέρα θα πετάει μέχρι να φτάσει στη γη. Βέβαια αν έχει φτάσει μέχρι τη γη και δεν έχει συνέλθει υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού, από το να βρει σε καλώδια, να χτυπήσει σε κάποιο δέντρο…

Είναι δαπανηρό άθλημα; Μπορεί να το κάνει ο καθένας;

Όχι, δεν είναι ιδιαίτερα δαπανηρό. Βέβαια ένας καλός αετός φτάνει τις 10.000 ευρώ, αλλά μπορεί κάποιος να ξεκινήσει με 400 ευρώ. Δηλαδή ένα όργανο, μια ζώνη και ένας αετός μεταχειρισμένος, όλα μαζί, δεν ξεπερνούν τα 1000 ευρώ και μπορεί να πετάει άνετα για πολλά χρόνια, φυσικά σε ερασιτεχνικό επίπεδο και όχι σε επίπεδο πρωταθλητισμού.

Τι χρειάζεται για να φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο;

Είναι πολλά πράγματα. Πέρα από την καλή φυσική κατάσταση που πρέπει να έχει, πέρα από τις προπονήσεις, πρέπει να καθίσει να μελετήσει και να διαβάσει τη θεωρία.

Η οποία τι περιλαμβάνει;

Πρώτα απ’ όλα μετεωρολογία και μικρομετεωρολογία, δηλαδή μετεωρολογία τοπικού χαρακτήρα. Για παράδειγμα η γενική μετεωρολογία μας δίνει μια εικόνα για το πώς θα είναι ο καιρός, ωστόσο αυτό που μας ενδιαφέρει είναι τι θα συμβεί στο κάθε μέρος που θα πετάξουμε τοπικά. Και όσο πετάει κάποιος πρέπει να υπολογίζει πού μπορούν να βγαίνουν τα θερμικά που είπαμε παραπάνω, αν έχει ανέβει ο άνεμος, τι διεύθυνση έχει, τι ταχύτητα πρέπει να έχει ο αιωροπτεριστής ανάλογα με τη διεύθυνση που έχει ο άνεμος κλπ.

Να ξέρετε ότι υπάρχει πάντα μια ιδανική ταχύτητα. Δηλαδή αν ο άνεμος κινείται με 30χλμ/ωρα σήμερα και πετάω εγώ από τον Υμηττό στην Πάρνηθα και η διεύθυνση του ανέμου είναι από την Πάρνηθα προς τον Υμηττό, τότε πρέπει να πηγαίνω με μια ορισμένη ταχύτητα. Αν την επόμενη ημέρα κάνω την ίδια διαδρομή και  η διεύθυνση του ανέμου είναι από την αντίθετη πλευρά  και έχει αλλάξει πχ 5χλμ. πρέπει να πάω με άλλη ταχύτητα. Όσο πιο μακριά βρίσκεται κάποιος από την ιδανική ταχύτητα, τόσο χειρότερες θα είναι οι επιδόσεις του.

Αυτά που λέτε είναι μέσα στη βασική θεωρία…

Ακριβώς, αλλά για να φτάσει κανείς σε ένα τέτοιο επίπεδο θα πρέπει να κάνει πολλά μαθήματα θεωρίας. Πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά τις επιδόσεις του αετού, πού υστερεί και πού υπερτερεί, πρέπει να μάθει να δουλεύει πολύ καλά μέσα στο θερμικό έτσι ώστε να ανέβει όσο το δυνατό λιγότερο χρόνο από τους υπόλοιπους αθλητές. Μην ξεχνάτε ότι στον αγώνα αυτό που πρέπει να κάνει ο αθλητής είναι να διανύσει μια απόσταση συγκεκριμένη σε όσο γίνεται λιγότερο χρόνο. Αυτός είναι και ο νικητής.

Πώς είναι ένας αγώνας αιωροπτερισμού και πώς ορίζεται η βαθμολογία;

Πριν οριστεί το task της ημέρας διαβάζουμε τα μετεωρολογικά στοιχεία. Ξέρουμε ότι η μέρα σήμερα θα έχει τα «χ» στοιχεία και αναλόγως με αυτά τα στοιχεία ορίζουμε το task που θα διανύσουν οι αθλητές. Αυτό, ανάλογα, μπορεί να αποτελείται από 3-4-5 ή ακόμα και 6 σημεία.

Δηλαδή ορίζεις ένα σημείο, ας πάρουμε για παράδειγμα την Αθήνα για να γίνει και πιο κατανοητό, μπορεί να φύγουμε από τον Υμηττό, να πρέπει να πάμε στο πρώτο σημείο που είναι ο Λυκαβηττός, από εκεί να φύγουμε και να πάμε στο δεύτερο σημείο που είναι η Ελευσίνα, από την Ελευσίνα να γυρίσουμε στην Πεντέλη, να πάμε στην Πάρνηθα και από εκεί να προσγειωθούμε στην Κατεχάκη.

Όλο αυτό το σκέλος είναι μια απόσταση σταθερή περίπου 80-100χλμ. Όλοι οι αθλητές ξεκινούν και αρχίζουν την προσπάθεια της ολοκλήρωσης αυτού του task. Κάποιοι θα φτάσουν στο τελευταίο σημείο που είναι η Κατεχάκη, αυτός που θα φτάσει πρώτος είναι και ο νικητής της ημέρας.

Από εκεί και πέρα αν καταφέρουν να φτάσουν στην Κατεχάκη άλλοι τρεις αθλητές ο πρώτος για παράδειγμα μπορεί να πάρει 800 βαθμούς. Αν καταφέρουν να τερματίσουν πέντε αθλητές μπορεί να πάρει ακόμα και 1000 βαθμούς και ο τελευταίος, στην πρώτη περίπτωση, να πάρει 50 και στη δεύτερη περίπτωση 30.

Θέλω να πω ότι η βαθμολογία σε ένα task ορίζεται από πολλές συνθήκες. Από τον αριθμό των αθλητών, από το πόσο δύσκολη είναι η μέρα, από το πόσοι έφτασαν στο goal (τερματισμός), από το πόσοι έμειναν πριν από τη μισή απόσταση, από το πόσοι πέρασαν τη μισή απόσταση,  γενικά για να υπάρξει τελική βαθμολογία θα πρέπει να τερματίσει και ο τελευταίος αθλητής.

Μιλήσαμε πριν για τα μαθήματα. Υπάρχουν σχολές στην Ελλάδα για να μπορεί να εκπαιδευτεί κάποιος;

Το πρόβλημα δεν είναι οι σχολές, έχουμε αρκετούς εκπαιδευτές που μπορούν να διδάξουν. Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε νέους πιλότους. Στην Αθήνα, για να σας δώσω να καταλάβετε υπάρχει ένας μόνο εκπαιδευτής και πάλι το πρόγραμμά του δεν είναι γεμάτο από εκπαιδευόμενους. Είναι λίγα τα άτομα που έρχονται για να μάθουν, οπότε σε όλη την Ελλάδα είναι διασκορπισμένοι 5-6 εκπαιδευτές….

Αυτό γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει; Επειδή δεν υπάρχει προβολή, χρήματα…

Κοιτάξτε, στην αρχή της δεκαετίας του ’80 υπήρξε μια μεγάλη ανάπτυξη και όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλο τον κόσμο. Από εκεί και πέρα ακολούθησε μια μεγάλη πτώση για να ακολουθήσει και πάλι μια ανάκαμψη στα τέλη της δεκαετίας του ’90 προς το 2000 και έπειτα πάλι μια μεγάλη πτώση μέχρι σήμερα.

Γενικά ο αιωροπτερισμός έχει ένα μειονέκτημα. Έχει πολύ κουραστική εκπαίδευση. Δηλαδή πρέπει για να κάνει κάποιος μάθημα να αφιερώσει ολόκληρη την ημέρα του. Δεν μπορεί να πάει για δυο ώρες και να τελειώσει η εκπαίδευση. Πρέπει να φύγει το πρωί και να γυρίσει το βράδυ. Αυτός είναι ένας ανασταλτικός παράγοντας και πολλοί αποχωρούν από την κούραση στην εκπαίδευση.

Κεφάλαιο Εθνικής ομάδας…

Η Εθνική ομάδα βγαίνει κάθε χρόνο, αλλά από το 2005 και μετά δεν έχουμε πάει πουθενά.

Με εξαίρεση το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα που έγινε στην Ιταλία πριν από δυο χρόνια…

Ναι, συμμετείχαν δύο άτομα που έβαλαν από την τσέπη τους τα χρήματα και ήδη το έχουν μετανιώσει γιατί, αν θυμάστε, έγιναν ελάχιστα task καθώς οι καιρικές συνθήκες ήταν τραγικές. Ήταν κάτι που δεν έχει ξαναγίνει όσα χρόνια ασχολούμαι με το άθλημα. Γενικά είναι πολύ δύσκολο να συμμετάσχουμε ως Εθνική ομάδα… είναι πολύ δύσκολο. Παλαιότερα υπήρχαν κάποιοι χορηγοί αλλά…

Μέχρι το 2005 η χρηματοδότηση γινόταν από την Γενική Γραμματεία…

Ναι, αλλά όπως είναι τώρα τα πράγματα δεν ευελπιστούμε σε χρηματοδότηση ούτε για αστείο…Για να καταλάβετε με το ζόρι η Ομοσπονδία έχει στη γραμματεία έναν υπάλληλο ο οποίος ασχολείται με τα πάντα. Με το ζόρι παίρνουμε 30-35χιλ ευρώ το χρόνο για περίπου δέκα αθλήματα!

Κλείνοντας θέλω να σας ζητήσω να κάνετε μια ευχή για το μέλλον του αιωροπτερισμού…

Να αρχίσει να έρχεται κόσμος. Αυτό είναι το μεγάλο μας μειονέκτημα. Να υπάρξουν καινούριοι μαθητές. Χρόνο με το χρόνο μειώνονται και σε λίγο καιρό αν συνεχίσει αυτή η κατάσταση θα έχουμε πρόβλημα.

Εγώ για παράδειγμα, έχω φτάσει 60 ετών ακόμα πετάω και παίρνω το πρωτάθλημα. Αυτό είναι κάτι που με λυπεί γιατί δεν έχουμε νέα παιδιά από πίσω όπου θα κάνουν το άθλημα πιο ανταγωνιστικό.

Δεν γίνεται κάθε χρόνο να είμαι μέσα στην πρώτη τριάδα του πρωταθλήματος. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει νέο «αίμα». Κι αυτό είναι πραγματικά λυπηρό. Φανταστείτε ότι την τελευταία 10ετία μοιράζονται το πρωτάθλημα μόλις τρία άτομα. Μια εγώ, μια ο Καραχάλιος, μια ο Γονατάς και πάει λέγοντας. Βέβαια υπάρχει και ο Βαγγέλης Παπακώστας που θα είναι ο επόμενος που θα πλαισιώσει την τετράδα, αλλά δυστυχώς δεν είναι αρκετό…